1967 – 1975

Dagelijks loop ik de Bachweg af, een stukje door het Randenbroekerbos, naar het Corderius College (toen nog Lyceum).

Op een herfstdag, op de terugweg, stop je naast me: ‘Zal ik een eindje mee lopen?’

Het begin van een onvergetelijke vriendschap.

Vraag jij na een paar weken ‘zullen we nog een rondje doen?’

Of doe ik dat?

Soms doen we wel drie rondjes Randenbroekerbos voor jij opstapt en naar Barneveld fietst en ik naar huis loop.

De oude bomen in het Randenbroekerbos horen ons praten over poëzie, onze boekenlijst, het leven.

En over docenten.

Jij haat de engerd van Engels.

Ik raak in paniek van de onbegrijpelijke woordenstroom die onze wiskundedocent uitstoot.

Regelmatig belanden we in een onstuitbare slappe lach om die stomme docenten.

Behalve om die van Nederlands.

We delen leeservaringen, discussiëren over onze leeslijst, wisselen tips uit.

Ik ben dan al dol op poëzie, Adriaan Roland Holst is mijn favoriet.

Jij vindt hem theatraal.

Toch geef je me zijn ’Winter aan zee.’

Ik geef jou ‘Voor wie ik liefheb wil ik heten’ van Neeltje Maria Min.

En allebei adoreren we de gedichten van Vasalis.

Maar ook de Beatles, Led Zeppelin en o ja: Melanie!

En natuurlijk Bob Dylan.

En Boudewijn de Groot.

Af en toe vraag je hoe het met mij is en hoe het thuis gaat.

Dan klap ik dicht.

In schoolvakanties bel je soms ’s avonds.

De eerste keer vraagt mijn vader: ‘Wat had ze?’

Want de telefoon is alleen bedoeld voor volwassen en belangrijke zaken.

Ik hakkel wat over huiswerk en zo.

Niet belangrijk in zijn ogen dus stuift hij regelmatig de ijskoude gang in als ik daar met de bakelieten telefoon aan mijn oor sta te giebelen of te zwijgen met jou.

Dat mijn zorgelijke somberte door ons contact lichter lijkt, besef ik nauwelijks, laat staan dat ik er woorden voor heb.

In 1970 slagen we voor ons HAVO examen.

Jij gaat een jaar naar Brussel als nanny en verhuist daarna naar Amsterdam, doet de opleiding fysiotherapie en daarna psychologie.

Ik kies voor de interne opleiding psychiatrische verpleegkunde in Zeist.

Spannend vind ik het en dat zie je aan me, je stuurt me een kladblokblaadje met alleen maar ‘sail on silver girl’ erop.

Uit ‘Bridge over troubled water’ van Simon and Garfunkel, ook een favoriet van ons.

Het hangt jaren boven mijn wastafel.

Ik ontmoet een vakantieliefde die veel meer blijkt dan dat.

Je leeft mee.

Als ik het uitmaak (ik kan me niet herinneren waarom) kom je en treft me ongelukkig aan op mijn kamer met Rod Stewarts ‘Someone like you’ keihard op repeat op mijn platenspelertje.

Je troost me en kijkt het even aan.

Dan sta je op en zet Rod af: ‘Ik word knettergek van dat nummer, het is helemaal niet uit, ga die vent bellen!’

Dat doe ik.

Je bent eregast op ons huwelijk en we beloven dat onze dochter jouw naam krijgt.

Maar we krijgen twee zonen.

Nu zouden we van Ellen misschien Alan hebben gemaakt.

Maar toen kwam dat niet in ons op.

De jaren daarna verflauwt ons contact.

Jij studeert, ik ben thuismoeder tot de jongste naar school gaat.

Vanaf dan volg ik opleidingen en supervisietrajecten en heb banen in zorg en welzijn.

Ik bloei op.

1990

In 1990 zie ik een aankondiging van een reünie van het Corderius.

Het triggert me: ik denk terug aan ons contact en besef hoe belangrijk jij bent geweest in mijn puberteit en de jaren daarna.

Je was er voor mij.

Hoe kostbaar is dat.

Het is tijd om dat uit te spreken.

Ik zoek uit waar je nu woont, bel en zeg dat ik je iets wil zeggen.

Je nodigt me uit.

Op een novembermiddag bel ik aan, ergens driehoog achter het Amstelpark.

We kijken elkaar aan, er is ongemak.

Ik begrijp niet waarom dat er is maar verzamel moed en vertel kort over de zorgelijke sombere puber die ik was en over thuis.

Dat ik nu zie hoe belangrijk ons contact voor me is geweest.

Ik bedank je uit de grond van mijn hart, je was een van de eerste mensen die me echt zag, luisterde, meeleefde.

Dat zeg ik allemaal.

Je knikt, vraagt hoe mijn leven er nu uitziet.

Ik vertel over relatie, zonen, vrienden, studies, banen.

Als ik zwijg, zeg je, bijna verbaasd: ‘Je hebt leren praten.’

Ik knik, de stille verlegen puber is inderdaad ver weg.

Zeg dat ik nieuwsgierig ben naar jouw leven, hoe gaat het met je, wat wil je, wat doe je, heb je plannen?

In de trein terug besef ik: je ontweek mijn vragen of gaf korte algemene antwoorden.

Weer thuis vraagt man hoe het was om je te zien en hoe het met je gaat.

Ik vertel dat ik dat eigenlijk niet weet.

Dat het ongemak van het eerste ogenblik niet week.

Was het een vergissing?

Had ik je niet moeten opzoeken?

Niet zoveel moeten vertellen?

Ik twijfel.

In de maanden daarna bel ik je, een moeizaam gesprek volgt.

Ik stuur je nog een keer een kladblaadjesbrief zoals we die vroeger aan elkaar stuurden.

Geen reactie.

Ik laat het los.

Maar blijf koesteren wat je destijds voor me betekende.

2025

Halverwege vorig jaar zie ik dat er een reünie is van onze school.

Het revalidatietraject waar ik in zit, belemmert me om te gaan.

Mijn gedachten dwalen terug naar toen.

Naar jou.

Nieuwsgierig google ik je naam.

Staar minutenlang met bonzend hart naar een rouwkaart.

Herinner me een fietstocht waarbij ik halverwege hijgend afstap en mopper: ‘Hoe doe jij dit? Waarom word jij niet moe?’

Hoe je schatert: ‘Omdat ik veel jonger ben dan jij!’

Hoe ik proest.

Want je bent maar vier maanden jonger dan ik.

De weken daarna lees ik steeds opnieuw de kaart.

Hoe je bent ‘weggegleden in vrede.’

En:

‘In de stilte voorbij woorden

In het licht voorbij vormen

Reist Ellen naar het Ongeziene

Maar blijft herinnerd in ons hart.’

Ja.

Ik blijf dankbaar voor wie je bent in mijn leven.

Wat we hadden, blijft in mij.

Sail on silver girl

12-1-2026

Twee keer per dag brengen en halen wij, moeders, ons kroost naar en van de (toen nog) lagere school.

Lopend of soms met de fiets.

Vaders namen nauwelijks deel aan dit ritueel.

Die ochtend, het zal begin jaren tachtig zijn geweest, voegt zich een nieuwe moeder bij ons.

Ze stelt zich voor, vraagt naar onze ervaringen met deze school.

We praten tot de schooldeur opent en er een golf gillend grut uitstroomt.

De mijne heeft geen haast zie ik, hij is nog druk in gesprek met vriendjes.

Terwijl ik op hem wacht, sla ik gade wat er naast me gebeurt.

Het dochtertje van de nieuweling drentelt achter de groep aan, een klein meisje met een wijze peinzende blik.

Haar moeder loopt naar haar toe, knuffelt haar maar ze worstelt zich los.

‘Hoe was het in je nieuwe klas?’

Ze zucht: ‘Iedereen heeft hier al vriendjes.’

Het gezicht van haar moeder betrekt en ik leef mee, met haar en met haar dochter.

Een nieuw huis, nieuwe school, nieuwe buurt, het is ook niet niks.

Moeder aait over dochters hoofd: ‘Heb je meegedaan in het speelkwartier?’

Het meisje, beteuterd: ‘Ja.’

‘Dat is fijn. Toch?’

‘Mama, ik mag wel meespelen maar ze doen niet wat ik zeg.’

Haar moeder zwijgt, pakt haar hand, ‘Ga je mee naar huis?’

Het meisje knikt.

‘Wil je brood met pindakaas? Of hagelslag?’

Het kindergezichtje klaart op, ‘Pindakaas’!

Zo lang geleden, dit voorval, het wil niet weg uit mijn geheugen.

Ik blijf nieuwsgierig.

Of ze nog meespeelt, mág meespelen.

Of ze opkomt voor wat zij wil of zich aanpast.

Of ze de balans heeft ontdekt tussen geven en nemen.

3-1-2026

Het is even zoeken naar het verkleurde album.

Langzaam bekijk ik de vergeelde foto’s.

Jij hebt nog haar en kijkt blij en zelfverzekerd in de camera en vol liefde naar mij.

Mijn gedachten gaan terug naar de lange sessie die ochtend bij de kapper op het Euterpeplein, de moeder van lagere school-klasgenootje Yvonne.

Mijn haar, mijn lange steile donkere haar dat ik, als ik werk, met elastiekjes in makkelijke staartjes naast mijn oren draag.

Ze wast, föhnt, verstevigt, krult, toupeert en steekt het met honderdduizend haarschuifjes op, vlecht witfluwelen sliertjes door het bouwwerk en spuit er een bus haarlak op leeg.

Verbijsterd volg ik in de spiegel voor me het werk van haar handen en zie mezelf veranderen in een vreemde.

Ik zeg niks, dit hoort nou eenmaal bij ‘de mooiste dag van je leven’ is me gezegd.

Ze heeft eer van haar werk: haar creatie oogst veel lof de rest van de dag.

Maar zelfs nu nog, zoveel jaren later, knijpt mijn maag weer samen bij het zichtbare ongemak in de ogen van de bruid op deze foto’s.

’s Avonds laat ontmantel je mijn kapsel.

Minuten lang trek je tientallen haarschuifjes en lintjes uit mijn haar.

Borstelt brokken haarlak weg.

Tot het weer vertrouwd langs mijn oren valt.

En ik mijzelf hervind.

En de protocollen en tradities van die dag, dat haar, alle al dan niet geuite vragen en oordelen, ze verdwijnen als sneeuw in de zon.

Wij zijn samen en voelen en weten dat het goed is.

Wat me al jaren verrast: dat gevoel heeft zich in me genesteld.

Het blijft, ook nu jij er al zo lang niet meer bent.

En mijn haar kort dun steil grijs is.

22-12-2025